Socjoterapia: techniki i innowacyjne podejścia

Socjoterapia w Polsce – czym jest i dlaczego jest ważna?

Terapia socjalna to dziedzina, która w minionych czasach zdobywa coraz znaczniejsze istotność w krajowym systemie podparcia młodych ludzi i nastolatków. Jej głównym zadaniem jest polepszenie działania społecznego jednostek doświadczających problemy psychicznych albo wychowawczych. W naszym kraju socjoterapia jest bardzo znana w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, instytucjach edukacyjnych oraz ośrodkach socjoterapia metody psychologiczno-pedagogicznych.

Zgodnie z danych Instytutu Psychologii i Neurologii, już przekraczając 20% krajowych młodzieży miało dostęp do wielorakich form wsparcia psychologicznego lub socjoterapeutycznego. Wzrastająca liczba przypadków przygnębienia, zaburzeń strachu czy problemów z adaptacją społeczno-emocjonalną sprawia, że rola Aktualności socjoterapeutów staje się istotna.

Klasyczne socjoterapia metody używane w naszym kraju

W zajęciach socjoterapeutycznej wykorzystuje się wiele potwierdzonych sposobów, które asystują uczestniczącym grup zarządzać emocjami i tworzyć zdrowe relacje społeczne. Do najczęściej używanych innowacyjne podejścia terapeutyczne zaliczają się

• Trening kompetencji społecznych (TUS) – metoda oparta na treningu specyficznych postaw społecznych, takich jak komunikacja, rozwiązywanie zatargów czy pewność siebie w relacjach.
• Dramaterapia terapeutyczna – używa składniki sceny, granie charakterów i improwizowanie, by uczestnicy zajęć mogli przetrawić skomplikowane sytuacje w ochronnym otoczeniu.
• Arteterapia – aktywności plastyczne ułatwiają przekazać emocje, których nie da się bez trudu zdefiniować słowami.
• Zabawy wspólnotowe – gry współpraca z instytucjami grupowe oraz zadania potrzebujące współdziałania umacniają świadomość przynależności do grupy.

Te tradycyjne sposoby stanowią podstawą działalności z zakresu socjoterapii w ramach polskich instytucjach szkoleniowych oraz terapeutycznych. Należy jednak uwypuklić, że skuteczność tych metod innowacyjne podejścia terapeutyczne opiera się od osobistych oczekiwań uczestników oraz umiejętności trenera.

Pionierskie podejścia lecznicze w polskiej terapii społecznej

Ostatnie czasy dostarczyły postęp świeżych, nowatorskich sposobów działania z maluchami i młodzieżą. Rodzimi specjaliści coraz chętniej wybierają rozwiązania inspirowane światowymi tendencjami socjoterapia metody oraz wyniki badań naukowych.

Jednym z intrygujących obszarów jest terapia socjalna oparta na świeżych technologiach. Z każdym dniem coraz więcej ośrodków wprowadza programy na urządzenia przenośne ułatwiające rozwój kształtowanie umiejętności interpersonalnych albo platformy online dające możliwość zdalną współpracę grupową. Takie metody stały się szczególnie pomocne w trakcie restrykcji związanych z pandemią i pozostają popularne także obecnie.

Następną nowością są projekty oparte na mindfulness, czyli treningu uważności. Ćwiczenia oddechowe, kontemplacje albo praca z organizmem wspierają dzieciom lepiej poradzić sobie ze napięciem nerwowym i napięciem emocjonalnym. Studia prowadzone przez Instytut SWPS wykazały, że stała stosowanie mindfulness może wyraźnie obniżyć natężenie lęku u młodzieży.

Powinno się także przyjrzeć się temu, co dotyczy:

• Terapia za pomocą kontaktu ze istotami żywymi (animal-assisted therapy) – coraz więcej ośrodków korzysta z pomocy terapeutycznych psów lub wierzchowców (hipoterapia), co ma udokumentowany dobroczynny wpływ na nastrój dzieci.
• Programy uczestniczące innowacyjne podejścia terapeutyczne – włączanie nastolatków we ko-kreację programów uzdrawiających wzmacnia ich odczucie kontroli i zapał do rozwoju osobistego.

Wzory nowatorskich technik wykorzystywanych w kraju nad Wisłą.

W mieście stołecznym działa inicjatywa „SocjoLAB”, który integruje komponenty TUS z warsztatami twórczości elektronicznej. Uczestnicy zdobywają wiedzę pracy zespołowej w czasie opracowywania gier komputerowych czy tworzenia programów audio współpraca z instytucjami o tematyce społecznej.

W Kraków Fundacja „Hipoterapia” organizuje lekcje dla dzieci ze obszaru autyzmu z asystą koni, co istotnie ulepsza ich zdolności komunikacyjne socjoterapia metody i obniża poziom napięcia emocjonalnego.

Kolaboracja terapeutów społecznych z placówkami

Skuteczność działań terapeutycznych innowacyjne podejścia terapeutyczne jest uzależniona nie tylko od technik funkcjonowania, ale także od jakości kooperacji między odmiennymi instytucjami zaangażowanymi w asystę potomstwu lub domowi. W Polsce coraz powszechniej widzi się model współpracującej współpraca z instytucjami oświatowymi, ośrodkami wsparcia psychologiczno-pedagogicznego a NGO-sami.

W praktyce oznacza to stałą wymianę wiadomości między nauczycielami a specjalistami oraz wspólne opracowywanie aktywności wspierających podopiecznego zarówno w szkole, jak i poza nią. Ważną funkcję odgrywają tu także centra pomocy społecznej oraz kuratorzy sądowi.

Pożytki płynące ze kooperacji interinstytucjonalnej:

• Błyskawiczna analiza problemu i odesłanie do odpowiedniej formy asysty
• Opcja projektowania indywidualnych planów leczniczych dopasowanych do wymagań malucha
• Bardziej efektywne śledzenie rozwoju terapii
• Podniesienie uczestnictwa rodziców dzięki konsekwentnemu transmisji wiadomości

Należy zaznaczyć rolę stowarzyszeń pozarządowych takich jak Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę czy Stowarzyszenie SOS Wioski Dziecięce Polska. Instytucje socjoterapia metody te często zapewniają nieodpłatne porady terapeutyczne oraz realizują oryginalne inicjatywy społeczno-terapeutyczne dla dzieci z domów narażonych na marginalizację społeczną.

Główne trudności stojące wobec rodzimą pomocą socjalną

Chociaż ewolucja tej dziedziny bywa zauważalny na pierwszy rzut oka, nie brakuje trudności potrzebujących pilnej reakcji współpraca z instytucjami. Jednym z wymienionych jest deficyt kompetentnych ekspertów – zgodnie z danych Ministerstwa Edukacji Narodowej aż 30 procent szkół zgłasza problemy z rekrutacją właściwie wykształconego socjoterapeuty.

Innym wyzwaniem pozostaje konieczność nieustannego ulepszania zawodowego personelu oraz dostarczenia dostępności do współczesnych instrumentów pracy – zarówno elektronicznych, jak i konwencjonalnych środków nauczania.

Nasza socjoterapia jest dziś naprzeciw szansą kontynuowanego ewolucji za sprawą chęci do innowacje i także skutecznej kooperacji międzyinstytucjonalnej. Innowacyjne podejścia terapeutyczne dają możliwość nawet skuteczniej pomagać maluchy i młodzież stającą w obliczu wyzwaniami dnia powszedniego – a współpraca z instytucjami efekty tych działań przekładają się na całe ogół społeczeństwa.